Papier & Karton Soorten
Papier
Met papier bedoelen we meestal de dunnere soorten. Gewoon printerpapier is bijvoorbeeld ongeveer 80 grams. Hoe hoger het aantal gram, hoe dikker en steviger het papier meestal aanvoelt.
Dunner papier is handig voor bijvoorbeeld printen, vouwen, bepaalde decoraties en het maken van laagjes op een kaart. Voor de basis van een kaart is het meestal te slap.
Karton
Karton is dikker en steviger dan gewoon papier. In de hobbywereld wordt het veel gebruikt als basis voor kaarten en andere creaties.
Karton is verkrijgbaar in allerlei kleuren, diktes en afwerkingen. Denk aan glad karton, karton met linnenpersing, metallic karton of karton met een mooie glans.
Cardstock
De naam cardstock kom je tegenwoordig heel vaak tegen. Eigenlijk is het gewoon een stevige papiersoort die tussen papier en heel dik karton in zit.
Cardstock is ideaal voor kaarten maken, scrapbooking, stansen, snijden en allerlei andere papiercreaties. Het is verkrijgbaar in veel kleuren en diktes.
💡Goed om te weten: cardstock en karton worden in hobbywinkels vaak door elkaar gebruikt. Laat je dus vooral niet verwarren door de naam.
Linnenkarton
Linnenkarton (karton met linnenpersing) heeft een fijne structuur die lijkt op geweven linnen. Hierdoor ziet het karton er nèt wat chiquer uit dan helemaal glad karton.
Het wordt veel gebruikt voor kaarten en is heel geschikt als basiskaart. Maar ook voor oplegvellen, stansfiguren en andere decoraties.
Er bestaan zowel matte als glanzende en metallic en glitter uitvoeringen.
Designpapier
Designpapier is papier waarop al een dessin, afbeelding of patroon is gedrukt. Wij noemen dat ook knipvellen.
Denk aan bloemen, stippen, strepen, dieren, feestelijke patronen of dessins die bij een bepaald seizoen horen.
Je gebruikt designpapier vooral om je creatie te versieren. Het is prachtig voor achtergronden, laagjes en kleine details.
Vellum
Vellum is dun, glad en semi-doorschijnend papier. Je kunt er dus gedeeltelijk doorheen kijken.
Het geeft een zachte en elegante uitstraling en is mooi om over een afbeelding of tekst te leggen. Je kunt het ook gebruikt voor bijvoorbeeld teksten, stansjes en kleine decoraties.
💡Let op: gewone lijm kan door vellum heen zichtbaar worden. Gebruikt daarom bij voorkeur speciale vellumlijm of heel kleine stukjes transparante dubbelzijdige tape. Je kunt de lijm of tape ook slim verbergen achter een afbeelding, tekst, sticker of andere versiering.
Een andere leuke oplossing is om vellum helemaal niet te lijmen, maar vast te zetten met bijvoorbeeld splitpennen (brads), nietjes, eyelets of een mooi lintje!
Parelmoerpapier en -karton
Parelmoer heeft een subtiele glans die verandert wanneer het licht erop valt. Het glinstert meestal minder sterk dan metallic papier.
Hierdoor krijgt een kaart een mooie, luxe uitstraling zonder dat het meteen heel opvallend wordt.
Parelmoer is bijvoorbeeld prachtig voor rouw- en trouwkaarten, kerstkaarten en feestelijke creaties.
Metallic papier en karton
Metallic papier of karton heeft een metaalachtige glans. Denk bijvoorbeeld aan zilver, goud, koper of gekleurde metallic tinten.
Je kunt het gebruiken als basis, maar ook juist voor kleine details. Een randje, tekst of gestanst figuurtje van metallic karton kan al een heel ander effect geven.
Glanzend papier en karton
Bij een glanzende afwerking van papier en/of karton heeft het oppervlak een duidelijke glans. Kleuren kunnen hierdoor extra helder en krachtig overkomen. Het is mooi voor bijvoorbeeld feestelijke kaarten, oplegvellen en decoraties.
💡Houd er wel rekening mee dat niet iedere pen, stift, inkt of lijm even goed hecht op een heel glad en glanzend oppervlak
Glitterpapier en -karton
Glitterpapier en glitterkarton hebben een oppervlak met glitters en geven je creatie meteen een feestelijke en sprankelende uitstraling ✨
Je vindt ze in allerlei kleuren en met verschillende soorten glitter; van een heel fijne, subtiele schittering tot een opvallende grove glitter.
Glitterpapier is meestal wat dunner en daardoor fijn om te gebruiken voor achtergronden, laagjes en kleine decoraties.
Glitterkarton is steviger en daardoor bijvoorbeeld geschikt voor stansfiguren, teksten, randen en andere versieringen.
Niet ieder glitterpapier is hetzelfde
Bij sommige soorten zitten de glitters echt óp het oppervlak. Hierbij kunnen tijdens het knippen of verwerken kleine glittertjes loslaten.
Er bestaat ook glad glitterpapier of glitterkarton waarbij de glitter in of onder de afwerklaag zit. Dit voelt gladder aan en geeft nauwelijks of geen losse glitters af.
💡Wil je glitterpapier stansen? Houd er rekening mee dat vooral dik glitterkarton wat meer van je stansmachine kan vragen. Bij een grove glitterstructuur zijn heel fijne stansfiguren soms lastiger netjes uit te stansen.
Mat papier en karton
Mat papier en karton heeft geen of nauwelijks glans. Daardoor heeft het een rustige uitstraling.
Het is heel veelzijdig en gemakkelijk te combineren met andere materialen. Bovendien kun je op veel matte papiersoorten gemakkelijk schrijven, stempelen en tekenen.
Kraftpapier en -karton
Kraft herken je meestal aan de natuurlijke bruinachtige kleur. Het heeft een stoere, warme uitstraling en wordt veel gebruikt voor landelijke, vintage en natuurlijke creaties.
Kraft combineert bijvoorbeeld prachtig met zwart, wit, kant, touw en natuurlijke materialen en kleuren.
Spiegelkarton
Spiegelkarton heeft een zeer sterk glanzend oppervlak waarin je soms bijna je spiegelbeeld kunt zien.
Vooral goud- en zilverkleurig spiegelkarton wordt veel gebruikt voor kerst- en feestkaarten. Omdat het behoorlijk opvallend is, heb je er vaak maar een klein stukje van nodig om een mooi effect te krijgen.
Wat moet ik kiezen?
Daar is eigenlijk geen vaste regel voor. Het hangt vooral af van wat je ermee wilt maken.
Voor een stevige basiskaart kies je meestal een zwaardere papier- of kartonsoort. Voor laagjes en decoraties kan een dunnere soort juist fijner zijn. En wil je vooral een bijzonder effect? Dan kun je spelen met linnenstructuren, vellum, metallic, parelmoer, glanzend of glitterpapier.
💡Let wel op: gramsgewicht en dikte zijn niet precies hetzelfde; twee papiersoorten met hetzelfde gramsgewicht kunnen door hun samenstelling of structuur toch anders aanvoelen. Ga hierbij ook voornamelijk van je eigen voorkeur uit.
Hier volgt een overzicht met voorbeelden welk papier je waarvoor kunt gebruiken:
♥ 80 g/m² – dun papier → dit is ongeveer het gewicht van gewoon printerpapier.
Geschikt voor:
- printen en kopiëren
- eenvoudige vouwprojecten
- binnenvellen van kaarten
- teksten en inserts
♥ 90-100 g/m² – licht papier → net iets steviger dan standaard printerpapier, maar nog steeds vrij dun en soepel.
Geschikt voor:
- printwerk
- binnenvellen
- lichte decoraties
- vouwen
- achtergrondpapier
♥ 120 g/m² – dun papier → voelt duidelijk steviger aan het printpapier maar is nog gemakkelijk te knippen en vouwen.
Geschikt voor:
- printen van afbeeldingen
- decoratieve laagjes
- lichte kaarten
- vouwprojecten
- achtergronden
♥ 160 g/m² – stevig hobby- en kaartpapier → een veelgebruikt gewicht voor creatieve toepassingen.
Het papier voelt stevig aan, maar is nog goed te verwerken.
Geschikt voor:
- kaarten maken
- oplegvellen
- 3D-kaarten
- stansen
- embossen
- printen van knipvellen of afbeeldingen, mits je printer dit gewicht aankan
♥ 180 g/m² – licht karton → stevig genoeg voor veel kaartprojecten en decoraties.
Geschikt voor:
- kaarten
- oplegvellen
- stansfiguren
- labels
- scrapbooking
- doosjes en lichte papierconstructies
♥ 200 g/m² – stevig papier/licht karton → vanaf ongeveer dit gewicht voelt papier vaak al behoorlijk stevig aan.
Geschikt voor:
- kaarten maken
- kaartbasissen
- stansen
- embossen
- labels en cadeaukaartjes
- scrapbooking
- lichte doosjes en verpakkingen
♥ 220-250 g/m² – stevig karton → dit is een mooie stevige kwaliteit die goed zijn vorm behoudt.
Geschikt voor:
- stevige basiskaarten
- stansfiguren
- labels
- doosjes
- cadeauverpakkingen
- scrapbooking
- decoratieve projecten
♥ 300 g/m² – extra stevig karton → dit voelt duidelijk stevig aan en wordt veel gebruikt wanneer een creatie wat meer stevigheid nodig heeft.
Geschikt voor:
- luxe en stevige kaarten
- kaartbasissen
- doosjes en verpakkingen
- labels
- stevige stansfiguren
- projecten die goed hun vorm moeten behouden.
💡Goed om te weten:
Het gramsgewicht geeft een goede aanwijzing voor de stevigheid, maar zegt niet alles.
Een glad vel van 250 g/m² kan bijvoorbeeld heel anders aanvoelen en verwerken dan linnenkarton van hetzelfde gewicht. Ook coatings, vezels en andere afwerkingen hebben invloed op de dikte, soepelheid en stevigheid.
Houd daarnaast rekening met je apparatuur; niet iedere printer, stansmachine of snijmachine kan even dik papier of karton verwerken.
Samenvatting:
- Voor decoratieve laagjes: ongeveer 120-180 g/m²
- Voor algemeen kaarten maken: ongeveer 160-250 g/m²
- Voor een stevige kaartbasis: ongeveer 200-300 g/m²
Twijfel je nog? Probeer dan eerst een klein stukje. Zo ontdek je snel welk papier het prettigst werkt voor jou en jouw project!
